Mak biały i mak niebieski – czym się różnią i jak je wykorzystać?

Mak używany jest w kuchni polskiej od pokoleń. Stał się jednym z nieodłącznych elementów bożonarodzeniowych potraw, bo przygotowuje się z niego zarówno popularne, jak i regionalne dania: makowiec, makówki, kutię. Do przygotowania tych przysmaków używa się maku niebieskiego. A co z makiem białym? Czym się różni? I jakie ma walory? Porównajmy!

Rodzaje maku - czym się różnią?

Zacznijmy od bardziej popularnej, niebieskiej odmiany, która jest w sklepach dostępna przez cały rok. Nazywany „europejskim“, mak niebieski znany jest z naszej rodzimej kuchni. Ma wyrazisty, charakterystyczny smak, który trudni porównać z czymkolwiek innym. Pierwotnie wywodzi się z Azji, ale uprawia się go również w całej Europie. Jest bardzo kaloryczny i pożywny.

Biały mak ma delikatniejszy smak, jest słodszy od niebieskiej odmiany, a jego ziarenka są nieco drobniejsze. Jest też droższy i trudniej dostępny, ale warto korzystać z niego przez cały rok, bo fantastycznie nadaje się do różnych wypieków. Stanowi bazę dla słynnych i powszechnie uwielbianych rogali świętomarcińskich, które każdy może upiec w domu.

Obydwa rodzaje maku zaliczamy do roślin oleistych. Mają taką samą kaloryczność i wartości odżywcze, za to różnią się intensywnością smaku i nutą słodyczy.

Jak rośnie mak biały i niebieski?

Mak jest dosyć wymagający w uprawie, bo potrzebuje odpowiedniej gleby i pielęgnacji w trakcie wzrostu. Każda roślina wydaje jeden kwiat, który po przekwitnięciu zamienia się w tak zwaną makówkę. To w niej znajduje się - w zależności od rodzaju - biały lub niebieski mak. Zebrane nasiona wymagają natychmiastowej obróbki - trzeba je oczyścić i dosuszyć, w przeciwnym razie zawilgocona masa może zacząć się psuć. Przechowywane ziarna trzeba często szuflować i składować w specjalnie przygotowanych pomieszczeniach, gdzie panuje bardzo niska wilgotność.

Właściwości maku

Trzeba przyznać, że te niepozorne ziarna mają w sobie naprawdę niezwykłą moc i są bardzo prozdrowotne (1)!

• Mak (zarówno biały, jak i niebieski) stanowi bogate źródło wapnia i magnezu.
• Jest bardzo cennym źródłem błonnika pokarmowego, będzie więc pozytywnie oddziaływał na pracę jelit i wspierał detoksykację organizmu.
• Spożywanie maku pozwala obniżać poziom złego cholesterolu.
• Mak jest źródłem roślinnego białka (20 g/100 g produktu).
• Ponieważ zawiera aż 10 mg żelaza w 100 g produktu, będzie zapobiegał anemii i niedokrwistości.
• Zawartość potasu (ok. 1000 mg na 100 g produktu) wspiera pracę serca i będzie zapobiegać nadciśnieniu.
• Mak to także źródło witamin, głównie z grupy B.

Mak jest bardzo kaloryczny, bo 100 g produktu to ponad 500 kcal, ale warto spożywać go w niewielkich ilościach, bo zapewnia uczucie sytości na długo.

Do czego wykorzystać mak biały, a do czego mak niebieski?

Mak niebieski świetnie łączy się z ciastem drożdżowym. Chyba każdy miał okazję próbować go w świątecznej odsłonie, gdzie gotowaną masę doprawia się miodem i bakaliami. Jednak niebieski mak to nie tylko wypieki! Będzie doskonałym dodatkiem do wytrawnych sosów, może stać się nadzieniem dla naleśników, czy bazą do słodkich deserów. Smakuje dobrze zarówno solo, jak i w towarzystwie owoców (na przykład prażonych jabłek).

Biały mak ma równie szerokie zastosowanie. Nada się do makowca, warto spróbować tu jego japońskiej wersji, do którego nie wykorzystuje się mąki, a jedynie jajka i kaszę manną. Biały mak do rogali wybornie smakuje również w sernikach i ciastach ucieranych. Ziarenka białego maku wzbogacą również serowe nadzienie do naleśników. 

Biały i niebieski mak to ciekawy dodatek do wytrawnych przysmaków: dodajcie go do pasty kanapkowej, wzbogaćcie nim wegańskiego burgera, lub pasztet. Danie stanie się przez to obfitsze i pełniejsze w smaku. Ze względu na swoje właściwości mak powinien pojawiać się w naszej kuchni częściej. Zwłaszcza jego biała wersja, która jest warta uwagi!

—

Źródła:

(1) Aleem Muhammad, Aqsa Akhtar, Sadia Aslam, Rao Sanaullah Khan, Zaheer Ahmed, Nauman Khalid, Review on physicochemical, medicinal and nutraceutical properties of poppy seeds: a potential functional food ingredient, Online ISSN: 2160-3855, Print ISSN: 2378-7007, Functional Foods in Health and Disease.