Zanim rozpoczniemy jakąkolwiek dietę czy kontrolę spożywanej ilości kalorii przydatne będzie zaznajomienie się ze sposobem czytania wartości odżywczej kupowanych produktów.
Po 12 XII 2016 (zgodnie z Rozporządzeniem UE 1169/2011) wszystkie produkty spożywcze wprowadzone do obrotu po tej dacie, będą musiały posiadać informację odnośnie wartości odżywczej w przeliczeniu na 100 g produktu.
Jednakże większość producentów żywności już w chwili obecnej stosuje oznakowanie wartością odżywczą. Producenci nanosząc zmiany konieczne na etykietach w związku z Rozporządzeniem 1169/2011 zmieniali wszystkie aspekty wymagane przez ustawodawstwo, bez znaczenia na termin obowiązywania określonej legislacji, aby zminimalizować częstość edycji opakowań (który jest procesem żmudnym i kosztownym). Wartości odżywczej w chwili obecnej najczęściej nie znajdziemy na opakowaniach artykułów stosunkowo problematycznych, m.in. mięs czy wędlin.
Jak zatem powinna wyglądać i co powinna prezentować tabela wartości odżywczej?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności w sposób jasny i przejrzysty podaje kolejność składowych tabeli:
| Wartość energetyczna (energia) | kJ / kcal |
| Tłuszcz | g |
| w tym kwasy tłuszczowe nasycone | g |
| w tym kwasy tłuszczowe jednonienasycone | g |
| w tym kwasy tłuszczowe wielonienasycone | g |
| Węglowodany | g |
| w tym cukry | g |
| w tym alkohole wielowodorotlenowe (poliole) | g |
| w tym skrobia | g |
| Błonnik | g |
| Białko | g |
| Sól | g |
| Witaminy i składniki mineralne | mg bądź mg |
Jednak jako obowiązkowe informacje w tabeli wartości odżywczej podaje się:
| Wartość energetyczną (energia) |
| Tłuszcz |
| w tym kwasy tłuszczowe nasycone |
| Węglowodany |
| w tym cukry |
| Błonnik |
| Białko |
| Sól |
Pozostałe informacje są podawane przez producentów na zasadzie dobrowolności w przypadku, gdy wspomniane wcześniej składowe występują w produkcie.
Dodatkowo Rozporządzenie narzuca ujednolicony sposób przeliczania poszczególnych składowych na kJ i na kcal. Poniżej przytoczony jest fragment (Załącznik XIV) dotyczący współczynników przeliczeniowych.
| Węglowodany (z wyjątkiem alkoholi wielowodorotlenowych) | 17 kJ/g – 4 kcal/g |
| Alkohole wielowodorotlenowe (poliole) | 10 kJ/g – 2,4 kcal/g |
| Białko | 17 kJ/g – 4 kcal/g |
| Tłuszcz | 37 kJ/g – 9 kcal/g |
| Salatrimy | 25 kJ/g – 6 kcal/g |
| Alkohol (etanol) | 29 kJ/g – 7 kcal/g |
| Kwasy organiczne | 13 kJ/g – 3 kcal/g |
| Błonnik | 8 kJ/g – 2 kcal/g |
| Erytrytol | 0 kJ/g – 0 kcal/g |
Aby w jak najprostszy sposób wyjaśnić sposób przeliczania / wyznaczania wartości energetycznej przez producentów, musimy skoncentrować swoją uwagę na 4 zaznaczonych na zielono współczynnikach.
Przykład:
Bierzemy do ręki etykietę z następującą wartością odżywczą:
| Wartość odżywcza | w 100 g |
| Wartość energetyczna | 1490 kJ / 352 kcal |
| Tłuszcz | 1,7 g |
| w tym kwasy tłuszczowe nasycone | 0,5 g |
| Węglowodany | 70 g |
| w tym cukry | 2,8 g |
| Błonnik | 4,1 g |
| Białko | 12 g |
| Sól | 0,01 g |
Następnie przeliczamy:
| Tłuszcz | 1,7 g | 1,7 x 37 kJ = 62,9 kJ | 1,7 x 9 kcal = 15,3 kcal |
| Węglowodany | 70 g | 70 x 17 kJ = 1190 kJ | 70 x 4 kcal = 280 kcal |
| Błonnik | 4,1 g | 4,1 x 8 kJ = 32,8 kJ | 4,1 x 2 kcal = 8,2 kcal |
| Białko | 12 g | 12 x 17 kJ = 204 kJ | 12 x 4 kcal = 48 kcal |
| Sumując: | 1489,7 kJ ≈ 1490 kJ | 351,5 kcal ≈ 352 kcal |
Zgodnie z założeniami Rozporządzenia, kalorie zaokrągla się do całości.
Różnice pomiędzy wartością energetyczną z wyliczenia a wartością energetyczną na opakowaniu, mogą być spowodowane zaokrąglaniem wartości. Jednak różnice takie z natury są stosunkowo niewielkie.
Wspomniane przeliczniki mogą być powszechnie stosowane nie tylko przy kontroli etykiet, ale również na co dzień do przeliczania wartości w dietach.
Bibliografia:
1) www.pfpz.pl
2) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:304:0018:0063:PL:PDF
Zaloguj przez Google